Jeśli prowadzisz firmę wykonawczą, Twoje elektronarzędzia pracują ciężko. Wiertarki, szlifierki, piły – dzień w dzień, często w trudnych warunkach: kurz, wilgoć, uderzenia. W pewnym momencie izolacja zaczyna się degradować. Tego nie widać gołym okiem. Widać to dopiero na pomiarze. Albo po porażeniu prądem pracownika na budowie.
Pomiar rezystancji izolacji to jeden z podstawowych elementów kontroli stanu technicznego elektronarzędzi i jeden z tych, który najczęściej jest pomijany przez małe firmy wykonawcze. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest ten pomiar, kiedy go wykonać i co grozi za jego zaniedbanie.
Rezystancja izolacji to miara tego, jak skutecznie izolacja elektryczna w narzędziu oddziela części pod napięciem od metalowych elementów obudowy dostępnych dla użytkownika. Im wyższa rezystancja, tym lepsza izolacja – i tym mniejsze ryzyko, że prąd znajdzie drogę przez człowieka trzymającego narzędzie w ręku.
Z czasem izolacja traci swoje właściwości. Przyczyniają się do tego:
Narzędzie z uszkodzoną izolacją może wyglądać i działać normalnie – aż do momentu, gdy nie zadziała już wcale. W najgorszym przypadku skończy się to porażeniem prądem lub pożarem.
Pomiar wykonuje się specjalistycznym przyrządem pomiarowym (testerem PAT lub miernikiem izolacji). Polega na przyłożeniu napięcia probierczego – zazwyczaj 500V – między zwartymi przewodami zasilającymi a dostępnymi metalowymi częściami obudowy narzędzia, a następnie zmierzeniu wartości rezystancji.
Dla elektronarzędzi wykonanych w II klasie ochronności (podwójna izolacja, bez przewodu PE – większość ręcznych narzędzi budowlanych) minimalna dopuszczalna rezystancja izolacji wynosi 2 MΩ według normy DIN VDE 0701-0702. Polska norma PN-88/E-08400/10 wymagała wartości wyższych – do 7 MΩ w zależności od mierzonego obwodu.
Przede wszystkim czas. Dobry serwis regeneracyjny realizuje zlecenia nawet w ciągu jednego dnia roboczego — co w przypadku prac na inwestycji bywa kluczowe. Przestój spowodowany brakiem sprawnego wiertła potrafi kosztować więcej niż sama regeneracja.
Dodatkowo masz możliwość dostosowania segmentów do aktualnych potrzeb — jeśli zmieniasz rodzaj materiału, w którym pracujesz, możesz przy okazji regeneracji zoptymalizować narzędzie pod nowe warunki.
Wynik poniżej wartości granicznej = narzędzie nie nadaje się do użytku. Musi trafić do naprawy.
Tak to obowiązek prawny. Przepisy BHP nakładają na pracodawcę odpowiedzialność za stan techniczny używanego sprzętu. Elektronarzędzia muszą być sprawdzane zgodnie z wytycznymi producentów oraz zasadami dobrej praktyki technicznej.
Częstotliwość badań zależy od tego, jak intensywnie narzędzia są używane:
Kategoria I – narzędzia używane dorywczo, kilkakrotnie na zmianie, odkładane do narzędziowni po pracy → badanie co 6 miesięcy
Kategoria II – narzędzia używane często w ciągu zmiany, nieodkładane do narzędziowni → badanie co 4 miesiące
Kategoria III – narzędzia pracujące w sposób ciągły, na więcej niż jednej zmianie → badanie co 2 miesiące
Niezależnie od harmonogramu, badanie należy przeprowadzić każdorazowo po naprawie, upadku narzędzia lub jego zawilgoceniu. To sytuacje, które mogą nieodwracalnie uszkodzić izolację nawet jeśli narzędzie nadal działa.
Przed każdym wydaniem sprzętu z narzędziowni należy też wykonać badanie bieżące – oględziny zewnętrzne i sprawdzenie biegu jałowego. To minimum, które często jest pomijane.
Konsekwencje są trzy i każda z nich boli:
Możesz – jeśli masz odpowiednio wykwalifikowany personel (świadectwa kwalifikacyjne SEP) oraz właściwy sprzęt pomiarowy. Profesjonalny tester PAT to koszt od kilku do kilkunastu tysięcy złotych, a obsługa wymaga wiedzy i praktyki.
Dla większości małych firm wykonawczych znacznie opłacalniejsze jest zlecenie kontroli na zewnątrz. Otrzymujesz gotowy protokół z badania, który możesz pokazać podczas kontroli BHP lub w razie jakichkolwiek wątpliwości. Masz pewność, że badanie zostało wykonane właściwym sprzętem przez osobę, która wie co robi.
Badania wykonujemy przy użyciu profesjonalnego miernika Metrel MI3305, który realizuje pełen zakres pomiarów wymaganych podczas kontroli elektronarzędzi: rezystancja izolacji, ciągłość obwodu ochronnego, prąd upływu, wytrzymałość dielektryczna oraz test funkcjonalny. Wyniki zapisywane są w pamięci urządzenia.
Po badaniu każdego narzędzia wystawiamy protokół z wynikami pomiarów, który określa aktualny stan techniczny sprzętu oraz termin kolejnego badania.
Skontaktuj się z nami – powiemy Ci, co wymaga uwagi i ile to kosztuje.